Antarktika’daki en istikrarsız ve erişilmesi en güç bölgelerden biri olan Thwaites Buzulu’na (namıdiğer Kıyamet Buzulu) ulaşmayı hedefleyen bilimsel sondaj vazifesi, hayati ölçüm aygıtlarının buz içinde sıkışmasıyla başarısızlıkla sonuçlandı.
Aynı vakitte tehlikeli hava şartlarının yaklaşması üzerine takım, deneyi büsbütün sonlandırmak zorunda kaldı.
BUZULUN ALTINA ULAŞACAKLARDI
İngiltere’den British Antarctic Survey (BAS) ile Güney Kore Kutup Araştırmaları Enstitüsü’nden (KOPRI) bilim insanlarının yürüttüğü çalışmada, ülke büyüklüğündeki Thwaites Buzulu’nun ana gövdesinin altına ulaşılması amaçlanıyordu. Bu buzulun çökmesi halinde global deniz düzeylerinin yaklaşık 65 santimetre yükselmesi bekleniyor.
Araştırmacılar, buzun altına ulaşmak için 80 dereceye kadar ısıtılan yüksek basınçlı suyla, 30 santimetre çapında ve yaklaşık bin metre derinliğinde bir sondaj deliği açmayı başardı. Bu sayede, buzulu besleyen ana gövdenin altından birinci sefer direkt ölçümler alındı. Ölçümler, buz tabanında ağır türbülans ve erimeyi hızlandırabilecek görece sıcak okyanus sularının varlığına işaret etti.
Ancak asıl gaye olan ve iki yıla kadar buzun altında kalıp uyduyla bilgi iletmesi planlanan sabit ölçüm sistemi, sondaj deliğinden indirilirken sıkıştı. Bilim beşerlerine nazaran delik, çok soğuk ve buzuldaki süratli hareket nedeniyle donmuş ya da deforme olmuş olabilir. Thwaites Buzulu’nun birtakım bölgelerinde günde 9 metreye varan hareketler kaydediliyor.
PROJE İPTAL EDİLDİ
Yaklaşan makûs hava şartları, azalan sıcak su kaynakları ve araştırma gemisi Araon’un Antarktika’dan ayrılma takvimi nedeniyle ikinci bir sondaj açmak mümkün olmadı. Sonuç olarak ölçüm sistemi buzun altında bırakıldı ve proje büsbütün iptal edildi.
Her ne kadar vazife kesin maksadını gerçekleştirememiş olsa da takım elde edilen dataların son derece kıymetli olduğunu düşünüyor. Daha evvel 2022’de yapılan bir teşebbüste bölgeye dahi ulaşılamamıştı. Bu sefer ise buzun altından kritik müşahedeler alınabildi.
Bilim insanları, Antarktika Buz Tabakası’nın istikrarında kilit rol oynayan Thwaites Buzulu’nun geleceğini anlamanın, önümüzdeki yüzyıllarda deniz düzeyindeki yükselme risklerini öngörmek açısından hayati kıymette olduğuna dikkat çekiyor.
News
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.